Cung triển lãm kiến trúc, quy hoạch xây dựng quốc gia
20/11/2026
Một trong những điểm mới đáng chú ý của hướng dẫn là bổ sung nội dung áp dụng BIM ngay từ giai đoạn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc Báo cáo kinh tế - kỹ thuật. Theo mục 1.1.1, mô hình BIM có thể được sử dụng để hỗ trợ so sánh các phương án thiết kế, xác định tổng mức đầu tư và cung cấp thông tin phục vụ công tác thẩm định.
Trong khi đó, mục 1.2 tiếp tục duy trì quy trình triển khai BIM với sáu bước cơ bản, gồm xác định nội dung áp dụng, lựa chọn đơn vị thực hiện, lập kế hoạch, triển khai, nghiệm thu và lưu trữ mô hình, đồng thời đánh giá kết quả thực hiện.
Làm rõ trách nhiệm của các bên trong triển khai BIM
Theo mục 2.3 và 2.4, chủ đầu tư có trách nhiệm đưa yêu cầu thông tin trao đổi (EIR) vào hồ sơ mời thầu hoặc hồ sơ yêu cầu. Nội dung này cần xác định rõ các sản phẩm thông tin phải bàn giao, định dạng dữ liệu và thời điểm bàn giao tương ứng.
Trên cơ sở yêu cầu của chủ đầu tư, đơn vị dự thầu xây dựng kế hoạch thực hiện BIM sơ bộ. Sau khi được lựa chọn, các bên tiếp tục hoàn thiện kế hoạch thực hiện BIM (BEP), làm căn cứ tổ chức phối hợp, trao đổi dữ liệu và kiểm tra mô hình theo từng mốc triển khai.
Đáng chú ý, so với hướng dẫn năm 2021, mục 3.3.7 có sự thay đổi trong cách xác định mức độ thông tin của mô hình. Thay vì tập trung vào cấp độ phát triển mô hình (LOD), hướng dẫn mới chuyển sang cách tiếp cận mức độ nhu cầu thông tin (LOIN).
Theo đó, căn cứ mục đích sử dụng và thời điểm bàn giao, các bên xác định cụ thể đối tượng cần thể hiện trong mô hình, mức độ chi tiết hình học, các thuộc tính kỹ thuật và tài liệu đi kèm. Đây cũng là cơ sở để đánh giá, kiểm tra mức độ đáp ứng của sản phẩm BIM khi bàn giao.
Bổ sung quy định về dữ liệu BIM phục vụ thẩm định thiết kế
Một nội dung mới quan trọng khác là hướng dẫn cụ thể việc chuẩn bị và cung cấp dữ liệu BIM phục vụ công tác thẩm định thiết kế.
Theo mục 3.6, chủ đầu tư và cơ quan chuẩn bị dự án cần rà soát dữ liệu trước khi gửi cơ quan chuyên môn về xây dựng hoặc đơn vị thẩm định. Mô hình BIM phải bảo đảm tính thống nhất với bản vẽ, thuyết minh và bảng tính. Các mô hình bộ môn cần được liên kết trên cùng hệ tọa độ chung của dự án.
Bên cạnh đó, mỗi đối tượng trong mô hình phải có mã định danh, thông tin về loại cấu kiện, vật liệu, kích thước và các thông số kỹ thuật chủ yếu.
Dữ liệu BIM được cung cấp theo định dạng mở IFC hoặc định dạng mở khác phù hợp với đặc thù công trình. Tệp định dạng gốc chỉ được yêu cầu bổ sung khi cơ quan có thẩm quyền cần đối chiếu. Việc cung cấp dữ liệu phải nằm trong phạm vi áp dụng BIM của dự án và tuân thủ quy định về thành phần hồ sơ, thủ tục hành chính.
Đối với công tác thẩm định thiết kế, mục 3.9 khuyến nghị quy trình gồm năm bước sử dụng BIM để hỗ trợ kiểm tra. Trước tiên, cơ quan thẩm định nghiên cứu kế hoạch thực hiện BIM nhằm nắm rõ phương án phân chia mô hình, danh mục tệp và hệ tọa độ. Tiếp đó, cơ quan thẩm định xem xét báo cáo thẩm tra BIM (nếu có), đồng thời đối chiếu số lượng, tên và định dạng các tệp dữ liệu được bàn giao với kế hoạch đã thống nhất.
Trong trường hợp giới hạn dung lượng của cổng giao nộp khiến chủ đầu tư không thể gửi mô hình tổng thể, cơ quan thẩm định có thể ghép các mô hình thành phần để kiểm tra hệ tọa độ và mức độ liên kết giữa các bộ phận công trình. Trên cơ sở đó, mô hình được sử dụng để kiểm tra những nội dung thiết kế thuộc phạm vi thẩm định.
Đối với công trình đường bộ, BIM có thể hỗ trợ kiểm tra các thông số như hướng tuyến, bán kính đường cong, độ dốc dọc, bề rộng mặt cắt ngang, tĩnh không và vị trí giao cắt. Tùy thuộc vào công cụ và mức độ tương thích của dữ liệu, việc kiểm tra có thể được thực hiện theo phương thức thủ công, bán tự động hoặc tự động.
Tuy nhiên, kết quả kiểm tra bằng phương pháp bán tự động hoặc tự động chỉ được sử dụng làm căn cứ kết luận sau khi cán bộ có thẩm quyền xem xét và đánh giá chuyên môn.
Chuyển đổi mô hình hoàn công thành mô hình thông tin tài sản
Không chỉ phục vụ các giai đoạn chuẩn bị đầu tư, thiết kế và thi công, hướng dẫn mới còn nhấn mạnh việc khai thác BIM trong quản lý vận hành, bảo trì công trình.
Theo mục 3.3.9, việc cập nhật mô hình hoàn công được thực hiện qua hai bước. Trước hết, vị trí và kích thước các cấu kiện được điều chỉnh theo dữ liệu hiện trường hoặc kết quả đo đạc hoàn công. Tiếp đó, thông tin tài sản được bổ sung vào mô hình theo yêu cầu quản lý của chủ đầu tư.
Đặc biệt, mục 3.8 hướng dẫn chuyển đổi mô hình hoàn công sau nghiệm thu thành mô hình thông tin tài sản (AIM) để phục vụ đơn vị quản lý, vận hành công trình.
Theo đó, mỗi tài sản cần được gắn mã định danh thống nhất với hệ thống quản lý của đơn vị vận hành. Trong quá trình khai thác, các thông tin liên quan đến kiểm tra, bảo trì, hư hỏng và thay thế thiết bị được cập nhật trực tiếp vào mô hình hoặc liên kết thông qua môi trường dữ liệu chung.
Như vậy, so với hướng dẫn năm 2021, Hướng dẫn chung áp dụng BIM lần này đã bổ sung hai nội dung riêng về dữ liệu cung cấp cho cơ quan thẩm định và phương thức sử dụng mô hình để hỗ trợ kiểm tra thiết kế. Những điều chỉnh này góp phần làm rõ yêu cầu thông tin, trách nhiệm của các bên và khả năng khai thác dữ liệu BIM trong suốt vòng đời công trình.
Tuy nhiên, phạm vi kiểm tra trên mô hình vẫn phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu được cung cấp, mức độ tương thích giữa các phần mềm và điều kiện triển khai thực tế của cơ quan thẩm định.

Đang tải...