Diện mạo của Hà Nội trông ra sao trong 100 năm tới?

Hà Nội được định vị phát triển theo mô hình “chùm đô thị hướng tâm”. Trong mô hình này, Thủ đô giữ vai trò đô thị hạt nhân, trung tâm chính trị, kinh tế, khoa học - công nghệ và kết nối quốc tế; xung quanh là mạng lưới các đô thị vệ tinh cùng chia sẻ chức năng phát triển và giảm áp lực cho khu vực nội đô.

Về hạ tầng giao thông, Hà Nội giữ vai trò đầu mối kết nối quan trọng nhất của vùng với cả nước và quốc tế. Việc hoàn thiện các tuyến vành đai, các trục hướng tâm, xuyên tâm giúp tăng cường liên kết với Bắc Ninh, Hưng Yên, Phú Thọ, Ninh Bình, Thái Nguyên.

Song song, Hà Nội phát triển các tuyến đường sắt đô thị và đường sắt liên vùng theo mô hình TOD (phát triển đô thị lấy định hướng giao thông công cộng làm cơ sở), kết nối với các đô thị vệ tinh, giảm áp lực dân số nội đô. Các tuyến đường sắt tốc độ cao và việc rà soát, mở rộng quy mô sân bay Nội Bài, cùng với nghiên cứu sân bay thứ hai của Vùng Thủ đô, sẽ củng cố vai trò trung chuyển hàng hóa và hành khách.

Hà Nội đang tổ chức lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư đối với đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô, định hướng phát triển dài hạn với tầm nhìn 100 năm. Phạm vi quy hoạch bao trùm toàn bộ địa giới hành chính của Hà Nội với tổng diện tích tự nhiên khoảng 335.984ha, tương đương 3.359,84km2.

Về ranh giới hành chính, phía bắc Hà Nội giáp các tỉnh Thái Nguyên và Phú Thọ; phía nam và tây nam giáp tỉnh Ninh Bình và Phú Thọ; phía đông giáp tỉnh Bắc Ninh và Hưng Yên; phía tây và tây bắc giáp tỉnh Phú Thọ.

Hà Nội dự kiến tái cấu trúc mô hình phát triển thủ đô theo hướng đô thị đa cực, đa trung tâm, gắn với cấu trúc đô thị đa tầng, đa lớp, nhằm phân bố hợp lý dân cư, không gian sản xuất, dịch vụ và hạ tầng.

Thành phố muốn tái cấu trúc tập trung vào khu vực nội đô lịch sử với ưu tiên bảo tồn các không gian có giá trị đặc thù như trung tâm chính trị, hành chính Ba Đình; hồ Gươm và vùng phụ cận; phố cổ; phố cũ; hồ Tây và vùng phụ cận; trục sông Hồng....

Bên cạnh trục cảnh quan sông Hồng, Hà Nội lên kế hoạch phát triển 3 trục cảnh quan khác, gồm hồ Tây - Cổ Loa; Nhật Tân - Nội Bài và hồ Tây - Ba Vì. Trục cảnh quan hồ Tây - Cổ Loa sẽ gắn với Trung tâm Triển lãm quốc gia; trung tâm du lịch, văn hoá, lịch sử gắn với di tích Cổ Loa; trung tâm y tế, MICE, chăm sóc sức khỏe gần với ga Yên Viên và trung tâm thương mại - dịch vụ hỗn hợp.

Trục cảnh quan phía bắc (Nhật Tân - Nội Bài) sẽ lấy điểm nhấn là tháp tài chính 108 tầng; thành phố thông minh; công viên Kim Quy, công viên Khoa học công nghệ, trung tâm thương mại - dịch vụ; trung tâm văn hóa - dịch vụ - du lịch quốc tế.

Trục cảnh quan phía tây (hồ Tây - Ba Vì) được định hướng bố trí các công trình văn hóa, nghệ thuật, giải trí, các trung tâm nghiên cứu và giao lưu văn hóa quốc gia và quốc tế. Trục này sẽ kết nối khu vực lõi lịch sử (hồ Tây) với khu vực phát triển mới phía tây, cụ thể là Hoài Đức (phân khu C2) và kéo dài đến vùng cảnh quan sinh thái Ba Vì, Sơn Tây.

Chiến lược phát triển “9 cực - 9 trung tâm” của Hà Nội có thể thành công nếu mỗi đô thị được hình thành xung quanh các trục giao thông công cộng xương sống và các hạt nhân phát triển theo mô hình TOD (phát triển đô thị lấy định hướng giao thông công cộng làm cơ sở). Các khu đô thị TOD dọc tuyến metro cho phép phát triển mật độ cao quanh các nhà ga, hấp thụ dân số mới trong môi trường đô thị chất lượng cao mà vẫn hạn chế áp lực giao thông.