Thủ tướng: Sửa ba luật phải đồng bộ để kiểm soát giá đất, giá nhà

Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu sửa đổi đồng bộ Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản gắn với pháp luật về đầu tư, ngân sách, thuế; kiểm soát chi phí đất đai, rút ngắn thủ tục và bảo vệ quyền lợi của người dân.

Thủ tướng Lê Minh Hưng tại phiên thảo luận Tổ của Quốc hội, chiều 19/8. Ảnh: quochoi.vn.

Phát biểu tại phiên thảo luận Tổ của Quốc hội, chiều 19/8, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản không chỉ xử lý những điểm nghẽn hiện nay mà phải kiến tạo cơ chế cho giai đoạn phát triển mới.

Theo Thủ tướng, nhiều vấn đề về tài chính đất đai không thể quy định đầy đủ trong ba luật. Giá đất, điều tiết phần chênh lệch địa tô, cơ chế khuyến khích đưa đất vào sử dụng và hạn chế đất bỏ hoang còn liên quan trực tiếp đến pháp luật về đầu tư công, ngân sách nhà nước và thuế. Vì vậy, các luật có liên quan phải được rà soát, sửa đổi đồng bộ. Bộ Tư pháp đã được giao tổng rà soát hệ thống pháp luật, trước mắt ưu tiên các luật trực tiếp tác động đến việc triển khai những định hướng lớn.

Kiểm soát giá đất, chi phí thủ tục để kéo giảm giá nhà

Đối với Luật Đất đai, Thủ tướng yêu cầu đổi mới công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo hướng giảm tầng nấc, tiến tới mỗi địa phương chỉ còn một quy hoạch và một kế hoạch sử dụng đất. Việc tích hợp các loại quy hoạch phải đi cùng cơ chế, tiêu chí và điều kiện điều chỉnh chặt chẽ, không để tự ý thay đổi mục tiêu sử dụng đất. Tuy nhiên, quy định cũng không thể quá cứng nhắc, cản trở yêu cầu phát triển. Luật phải bảo đảm đồng thời kỷ cương trong quản lý và khả năng xử lý những vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn.

Cơ chế giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất cũng phải được quy định rõ. Theo Thủ tướng, nguyên tắc chung là công khai, minh bạch, có cạnh tranh, lựa chọn được nhà đầu tư đủ năng lực và có kế hoạch sử dụng đất hiệu quả.

Luật phải phân định cụ thể trường hợp đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất hoặc giao đất trực tiếp. Phương thức tính và nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất một lần hay hằng năm cũng phải rõ ràng để doanh nghiệp xác định chi phí, xây dựng phương án tài chính và tính toán hiệu quả dự án.

Thủ tướng cho rằng giá đất là một trong những vấn đề lớn nhất cần giải quyết. Nếu giá đất được xác định quá cao, chi phí này sẽ trở thành đầu vào của dự án và được chuyển vào giá bán. Cùng với chi phí vốn vay và thời gian thực hiện thủ tục kéo dài, giá thành sản phẩm, trong đó có giá nhà, sẽ tiếp tục tăng.

“Nhà nước thu bao nhiêu từ đất thì cuối cùng phần chi phí đó cũng sẽ được chuyển vào giá bán, cùng với tất cả các chi phí khác đi kèm. Do đó, vấn đề này phải được giải quyết một cách đồng bộ”, Thủ tướng nêu rõ.

Theo Thủ tướng, Nhà nước phải quyết định giá đất trên cơ sở dữ liệu, bằng phương pháp khoa học, công khai và minh bạch. Dữ liệu đất đai phải được kết nối với các dữ liệu chuyên ngành để Nhà nước có công cụ quản lý, điều tiết và kiểm soát chi phí đầu vào.

Cùng với kiểm soát giá đất, cần đẩy mạnh cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền và rút ngắn quy trình. Nếu việc giao đất, triển khai dự án mất nhiều năm, toàn bộ chi phí phát sinh cuối cùng sẽ được tính vào dự án và giá bán.

Đối với thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Thủ tướng yêu cầu chuyển từ tư duy chỉ bồi thường tài sản bị thu hồi sang “tái thiết cuộc sống” cho người dân. Chính sách phải bảo đảm điều kiện sống của người dân sau thu hồi đất tốt hơn trước và được cụ thể hóa trong dự thảo luật.

Phát triển nhà ở cho thuê, bảo vệ quyền tài sản của chủ sở hữu

Về định hướng sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu chuyển dần từ tư duy người dân nhất thiết phải sở hữu một căn nhà sang bảo đảm có nơi ở ổn định, lâu dài. Trọng tâm là phát triển mạnh nhà ở cho thuê và các loại hình nhà ở phục vụ từng nhóm có nhu cầu. Dù thuộc phân khúc nào, nhà ở cũng phải đáp ứng các yêu cầu về chất lượng và điều kiện sống.

Nguồn lực Nhà nước không thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu nhà ở của công nhân, học sinh, sinh viên, người lao động, cán bộ, công chức và các nhóm đối tượng khác. Do đó, phải huy động nguồn lực xã hội tham gia phát triển nhà ở.

Nhà nước có thể đầu tư quỹ nhà ở rồi trực tiếp vận hành hoặc thuê tư nhân vận hành; đồng thời tạo cơ chế để doanh nghiệp đầu tư nhà ở cho thuê. Hợp đồng thuê có thể kéo dài 10 năm, 15 năm, 20 năm hoặc lâu hơn, với cam kết rõ ràng để người dân ổn định chỗ ở.

Để hình thành quỹ nhà ở cho thuê đủ lớn, có chất lượng và hạ tầng đồng bộ, Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu chính sách về đất đai, tài chính và vốn dài hạn cho doanh nghiệp. Chính sách nhà ở cũng phải xử lý cả phía cung và phía cầu, không chỉ ưu đãi nhà đầu tư mà cần hỗ trợ người thuê, người mua tiếp cận nhà ở.

Đối với thời hạn sử dụng nhà chung cư, Thủ tướng yêu cầu quy định rõ để người dân và thị trường yên tâm. Khi đến thời hạn nhất định, công trình phải được kiểm định. Nếu vẫn bảo đảm an toàn thì tiếp tục sử dụng; nếu không còn an toàn thì phải cải tạo hoặc xây dựng lại.

Tuy nhiên, hết thời hạn sử dụng công trình không đồng nghĩa quyền tài sản của chủ sở hữu căn hộ chấm dứt.

“Quyền tài sản gắn với căn nhà phải được pháp luật bảo vệ. Việc xây dựng mới phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định”, Thủ tướng khẳng định.

Dự thảo luật phải bảo đảm đồng thời hai yêu cầu: tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn công trình và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu.

Về sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu đồng bộ các quy định giữa pháp luật về nhà ở và kinh doanh bất động sản, giảm tình trạng quy định phân tán, giúp người dân và doanh nghiệp dễ thực hiện. Mục tiêu trọng tâm là xây dựng thị trường bất động sản công khai, minh bạch, lành mạnh, ổn định và bền vững. Thông tin thị trường phải được công khai để kiểm tra, giám sát; khuyến khích giao dịch qua sàn, thanh toán qua ngân hàng và hạn chế sử dụng tiền mặt.

Thủ tướng yêu cầu xây dựng hệ thống thông tin bất động sản, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành về quy hoạch, thuế, công chứng, ngân hàng.

Hệ thống dữ liệu phải đầy đủ, đồng bộ để Nhà nước quản lý, điều tiết kịp thời trước diễn biến của thị trường. Cùng với yêu cầu minh bạch hóa giao dịch, pháp luật phải có cơ chế bảo vệ bên yếu thế trong các giao dịch bất động sản.

Nguồn: tapchixaydung.vn